ბიზნესის რეგისტრაცია საქართველოში

„მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მიხედვით, მეწარმე სუბიექტის რეგისტრაციას ახორციელებს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (იუსტიციის სამინისტროს სისტემაში შემავალი სსიპ) — განცხადების შეტანა შესაძლებელია იუსტიციის სახლის ნებისმიერ ფილიალში ან ონლაინ.

შპს-ს რეგისტრაციისას კანონის მე-5 მუხლის შესაბამისად საჭიროა ყველა პარტნიორის მიერ ხელმოწერილი სარეგისტრაციო განცხადება, რომელშიც მითითებულია საზოგადოების სახელწოდება და ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა, იურიდიული მისამართი, პარტნიორთა მონაცემები და წილები (ჯამში 100%), მმართველობის სტრუქტურა და წარმომადგენლის მონაცემები. ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაციისას კი, 54-ე მუხლის მიხედვით, საკმარისია განცხადება, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი და საქმიანობის მისამართის მითითება.

ორივე შემთხვევაში სავალდებულოა კანონით განსაზღვრული იურიდიული მისამართის მითითება (მე-4 მუხლის მე-4 ნაწილი) — მასზე გაგზავნილი კორესპონდენცია ითვლება ჩაბარებულად, ამიტომ რეალურად ხელმისაწვდომი მისამართის მითითება მნიშვნელოვანია.

რეგისტრაცია, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ დადგენილი განაკვეთების მიხედვით, სტანდარტული წესით სრულდება 1 სამუშაო დღეში — შპს-სთვის საფასურია 200 ლარი, ინდივიდუალური მეწარმისთვის — 26 ლარი. დაჩქარებული (იმავე დღეს) რეგისტრაცია ღირს შესაბამისად 400 და 75 ლარი.

ცვლილებების რეგისტრაცია (მაგალითად, დირექტორის ან წილის მონაცემების განახლება) იმავე განაკვეთებით ხორციელდება. საფასურის კონკრეტული ოდენობა და ვადები დროდადრო იცვლება, ამიტომ გადახდამდე ღირს გადამოწმება საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ოფიციალურ გვერდზე.

საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის შემდეგ მონაცემები ავტომატურად გადაეცემა შემოსავლების სამსახურს (RS.GE), ცალკე განცხადება ამისთვის საჭირო არაა. დამატებითი, ცალკე მიმართვა სჭირდება მხოლოდ სპეციალური სტატუსების მოსაპოვებლად.

ფიზიკური პირისთვის ხშირად აქტუალურია „მცირე ბიზნესის სტატუსი“ — საშემოსავლო გადასახადის 1%-იანი განაკვეთი წლიური 500 000 ლარამდე ბრუნვაზე (საგადასახადო კოდექსის 82-ე და 90-ე მუხლები); სტატუსის მისაღებად საჭიროა ცალკე ელექტრონული განცხადება RS.GE-ზე.

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია სავალდებულოა, თუ დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა ნებისმიერ უწყვეტ 12 კალენდარულ თვეში აღემატება 100 000 ლარს — ამ შემთხვევაში საგადასახადო კოდექსის 157-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, პირი ვალდებულია მიმართოს საგადასახადო ორგანოს ზღვრის გადაჭარბებიდან არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღისა.

რეგისტრირებულ სუბიექტს შეუძლია გახსნას საბანკო ანგარიში ნებისმიერ ქართულ ბანკში — ეს, ჩვეულებრივ, საჭირო ხდება კონტრაქტების, ინვოისების და საგადასახადო ანგარიშსწორებისთვის.

მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირთა რეესტრი საჯაროა — ნებისმიერს შეუძლია გადაამოწმოს კომპანიის სტატუსი, დირექტორის ვინაობა და მფლობელობის სტრუქტურა. ეს გამჭვირვალობა მნიშვნელოვანია პარტნიორებთან და კონტრაგენტებთან ურთიერთობისას.